ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΖΗ



Πριν λίγους μήνες ψηφίστηκαν απορυθμίσεις των εργασιακών σχέσεων, τέτοιες που μας έφερναν δεκαετίες πίσω. Σημειώνουμε τη δυνατότητα της υπογραφής των ειδικών επιχειρησιακών συμβάσεων με στόχο την υπονόμευση των Κλαδικών ή και της Συλλογικής Σύμβασης της ΓΣΕΕ, που δεν περπάτησε λόγω των σφοδρών αντιδράσεων που υπήρξαν από συνδικάτα και την κοινή γνώμη. Όμως στην πράξη οι εργοδότες με την απειλή της ανεργίας –που ήδη εκτινάχτηκε στο επίσημο 16,2%– εκφοβίζουν και εκβιάζουν τους εργαζόμενους για να υπογράψουν ατομικές συμβάσεις, τέτοιες που είτε μειώνουν τον μισθό (πάνω από 20%) είτε, μειώνουν τις μέρες εργασίας. Το νέο αντιεργατικό κυβερνητικό τσουνάμι που ολοκληρώνει την ολοσχερή κατεδάφιση των εργασιακών σχέσεων συζητάμε με τον καθηγητή και επιστημονικό σύμβουλο του ΙΝΕ ΓΣΕΕ Γιάννη Κουζή.

Τη συνέντευξη πήρε
ο Μάκης Μπαλαούρας
Στο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα που θα τεθεί σε ψηφορορία αυτές τις μέρες –πέραν των άλλων– υπάρχουν νέες αντεργατικές ρυθμίσεις, τέτοιες που ολοκληρώνουν την πλήρη κατεδάφισή των εργασιακών δικαιωμάτων. 
Οι ρυθμίσεις που αναμένεται να υιοθετηθούν, ήδη υπάρχουν στο αρχικό μνημόνιο, απλά επέλεξαν την τακτική των σταδίων για την υλοποίησή τους. Ας δούμε συγκεκριμένα τις ρυθμίσεις αυτές, που μπορούμε να τις διακρίνουμε σε τρεις κατηγορίες μέτρων. Η πρώτη είναι να υπάρχουν αμοιβές κάτω από αυτές που ορίζονται από την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΕΓΣΣΕ). Με το μνημονικό νόμο 3845/10 προβλέπονταν, ανεξάρτητα αν δεν έχει τεθεί σε εφαρμογή με ειδικότερες ρυθμίσεις, η δυνατότητα ώστε με Κλαδικές ή Επιχειρησιακές Συλλογικές Συμβάσεις να διαβρώνεται ο κατώτατος μισθός της ΕΓΣΣΕ. Με τα νέα μέτρα, όμως, αυτό γίνεται και με ατομικούς όρους. 
 
Να το ξεκαθαρίσουμε αυτό; Τι προβλεπόταν με το μνημόνιο;Με τους μνημονικούς νόμους που ήδη εφαρμόζονται προβλέπονται σχετικές ρυθμίσεις μέσω των Ειδικών Επιχειρησιακών Συμβάσεων, που αφορούσαν στη διάβρωση των Κλαδικών. Τώρα οι νέες ρυθμίσεις αφορούν την ΕΓΣΣΕ. Δηλαδή δίνεται η δυνατότητα αμοιβών κάτω από τη σύμβαση με ατομικές συμβάσεις για τους νέους μέχρι 25 ετών. Τώρα θα προσλαμβάνονται νέοι με το 80% του κατώτατου μισθού της ΕΓΣΣΕ. Πρόκειται για μια αντισυνταγματική διάταξη. Θυμίζω ότι ήδη υπάρχουν ρυθμίσεις για αμοιβές κάτω από τον κατώτατο μισθό για τα προγράμματα μαθητείας του ΟΑΕΔ, τα stages, όπου βέβαια πίσω από αυτά καλύπτεται η εξαρτημένη εργασία. 
 
Πέραν της επίπτωσης στους μισθούς των νέων με τα μέτρα αυτά δημιουργούνται πιέσεις στην απασχόληση και στις αμοιβές των ήδη εργαζομένων σ’ όλη την οικονομία.Προφανώς. Αυτό συμβαίνει αν δει κανείς στο σύνολό τους το ρόλο που παίζουν οι Ειδικές Επιχειρησιακές Συμβάσεις, τα μέτρα για τη διευκόλυνση των απολύσεων, που οδηγούν στο να δέχονται οι εργαζόμενοι την εκ περιτροπής εργασία ή να τροποποιείται η πλήρης απασχόληση με δυσμενέστερους όρους. Όλα αυτά συναρθρώνονται για να επιτευχθεί η συρρίκνωση του κόστους εργασίας. 
 
Ας δούμε τη δεύτερη κατηγορία για τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Μέχρι τώρα η ανώτατη διάρκειά της είναι δύο χρόνια. Τώρα θα επεκταθεί στα τρία. Αυτό συνδέεται και με τη διάρκεια των συμβάσεων ενοικίασης που από τον ένα χρόνο εκτινάσσεται στα τρία. Μ’ αυτόν τον τρόπο εξομοιώνονται οι διάφορες μορφές προσωρινής απασχόλησης με διάρκεια τα τρία χρόνια. Έτσι, όμως, αλλοιώνεται και αυτός ο χαρακτήρας της προσωρινότητας. 
 
Επιπλέον θα δοθεί η δυνατότητα ανανέωσης της σύμβασης ορισμένου χρόνου από δύο φορές σε τρεις. 
Εντάσσεται και αυτό στη λογική των συνεχών ανανεώσεων, για να δυσκολεύεται η μετατροπή τους σε συμβάσεις αορίστου χρόνου. 
 
Η τρίτη ρύθμιση αφορά στη νέα διευθέτηση του χρόνου εργασίας.Όταν λέμε διευθέτηση εννοούμε τον καταμερισμό του ετήσιου χρόνου εργασίας, δηλαδή τις 1820 ώρες, ανάλογα με τις ανάγκες της επιχείρησης. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να έχουμε παρατεταμένα αυξημένα ωράρια, 10 ωρών εργασίας, ίσως και παραπάνω αν αυτό επεκταθεί, για τις περιόδους του έτους που η επιχείρηση έχει ανάγκη, και ειδικότερα μέχρι και 6 μήνες από τους 4 που ισχύουν σήμερα μετά από συλλογική συμφωνία. 
 
Και χωρίς να πληρώνουν υπερωρία ή υπερεργασία.Θα παραμένει ο ίδιος μισθός του 40ωρου που θα παραμένει και ως μέσος εβδομαδιαίος εργάσιμος χρόνος, αλλά με φορτωμένα και αντίστοιχα μειωμένα ωράρια χωρίς αμοιβή και προσαύξηση για την υπέρβαση του 8ωρου. 
 
Προβλεπόταν και προηγούμενα κάτι τέτοιο αλλά με συλλογικές συμφωνίες με τα συνδικάτα… Τώρα, προκειμένου να βρεθούν οι «φορείς συλλογικής εκπροσώπησης», εφευρίσκουν σε επιχειρήσεις που δεν υπάρχει συλλογική εκπροσώπηση, δηλαδή στο 98% των ιδιωτικών επιχειρήσεων, τρόπους που να μπορούν, με το 15% των εργαζομένων μιας επιχείρησης μέχρι 20 απασχολούμενων (2 δηλαδή εργαζόμενοι!), να κάνουν συμφωνία ελαστικής διευθέτησης που θα δεσμεύει το σύνολο του προσωπικού. Σε επιχειρήσεις με πάνω από 20 εργαζόμενους αυτό μπορεί να γίνει με το 25% του προσωπικού. 
 
Θα φτιάχνεται, δηλαδή, μια «ένωση προσώπων». Αυτή η «ένωση προσώπων» των δύο θα δεσμεύει και τους υπόλοιπους 18 της επιχείρησης. 
 
Αυτό το λένε συλλογική εκπροσώπηση… Είναι μια καρικατούρα της συλλογικής εκπροσώπησης, που παραπέμπει στις πιο ακραίες εκφράσεις ελεγχόμενης συλλογικότητας στο πλαίσιο του εργοδοτικού συνδικαλισμού. 
 
Αν ήμουν η Κατσέλη, θα σου έλεγα ότι στην Ευρώπη, ιδίως σε Γερμανία, Γαλλία, υπάρχει και Συνδικαλιστική Επιτροπή. Είναι τελείως διαφορετικό πράγμα. Εκεί δημιουργείται Συνδικαλιστική Επιτροπή, που εκπροσωπεί το Κλαδικό Συνδικάτο στην επιχείρηση και έργο της είναι να παρακολουθεί την εφαρμογή της Κλαδικής Σύμβασης. Τα Συμβούλια Εργαζομένων, επίσης είναι ένας άλλος θεσμός που επιλαμβάνεται της διευθέτησης ειδικών θεμάτων. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει θεσμικά η δυνατότητα αυτή στις μικρές επιχειρήσεις. Δηλαδή, στο 98% του ιδιωτικού τομέα όπου δεν υπάρχει η παραμικρή συλλογική εκπροσώπηση, σε αντίθεση με τον ευρωπαϊκό χώρο. Έτσι, ενώ επί δεκαετίες το κράτος αδιαφόρησε για τη δημιουργία δομών συλλογικής εκπροσώπησης για να προστατεύσει τους εργαζόμενους από την αυθαιρεσία της εργοδοσίας που αντιδρούσε έντονα σε μια τέτοια λογική, τώρα σπεύδει άρον άρον να δημιουργήσει καρικατούρες συλλογικότητας, προκειμένου να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα της εργοδοσίας. Φτάνει έτσι στο σημείο να επιλέγονται και να βαφτίζονται οι δύο εργαζόμενοι σε φορέα εκπροσώπησης και οι συμφωνίες με αυτούς να δεσμεύουν το σύνολο του προσωπικού. Από μελέτες του ΙΝΕ φαίνεται ότι τέτοιες διευθετήσεις αυξάνουν την κερδοφορία της επιχείρησης από 12% έως 15% σε ετήσια βάση. 
 
Τούτων δοθέντων, θα επιδεινωθούν οι συνθήκες εργασίας.Με τέτοια 10ωρα ωράρια σε ελληνικές κλιματολογικές και εργασιακές συνθήκες οδηγούν, μεταξύ άλλων, και στην πλήρη αποδιοργάνωση της κοινωνικής ζωής των εργαζομένων. 
 
Χρησιμοποίησες τη λέξη καρικατούρα. Εννοείς ότι στην Ευρώπη υπάρχουν κάποιες διευθετήσεις, αλλά στην Ελλάδα έρχονται ως καρικατούρα; Δηλαδή στην Ευρώπη έχουν γίνει παρόμοιες ρυθμίσεις, αλλά όχι τόσο ακραίες όπως στην Ελλάδα;Στην Ευρώπη μπορεί ένα μειοψηφικό συνδικάτο να δεσμεύσει ως προς τους όρους των εργασιακών σχέσεων. Όμως, αυτή η ρύθμιση ώστε δύο εργαζόμενοι να δεσμεύουν τους άλλους δεκαοχτώ είναι ευρωπαϊκή «πρωτοπορία». Στην Ευρώπη οι συλλογικοί θεσμοί σε μικρές επιχειρήσεις, είχαν ως στόχο την προστασία των εργαζομένων στους χώρους δουλειάς. Στην Ελλάδα ξεκινά από την αντίθετη αφετηρία, από την ανάγκη, δηλαδή, της εξυπηρέτησης των εργοδοτών. Αυτό οδηγεί σε καρικατούρα συλλογικής εκπροσώπησης. 
 
Μπορεί το μοντέλο που φτιάχνουν στην Ελλάδα, να γίνει παράδειγμα για τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη;Όλα τα μέτρα απορρύθμισης των τελευταίων μηνών συναντώνται προ πολλού και διάσπαρτα στις ευρωπαϊκές χώρες. Η πρωτοτυπία στην Ελλάδα είναι ότι σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα πέρασαν με βίαιο τρόπο τόσο πολλά μέτρα. Απορρυθμίζεται όλο σχεδόν το φάσμα των ατομικών και συλλογικών εργασιακών σχέσεων. Για παράδειγμα, στην τελευταία 20ετία είχαμε 4.000 επιχειρήσεις με δυνατότητα να υπογράφουν Συλλογικές Συμβάσεις. Μόνο 150 επιχειρήσεις υπέγραφαν είτε γιατί αντιδρούσαν στη δημιουργία σωματείων είτε γιατί, αν δημιουργούνταν, τα αποθάρρυναν να διεκδικούν την υπογραφή ΣΣΕ. Τώρα, αυτοί που δεν επέτρεπαν συλλογική εκπροσώπηση, σπεύδουν να δημιουργήσουν σωματεία για να διαβρώσουν και να υποβαθμίσουν τις κλαδικές συμβάσεις. Οχι για να προασπίσουν τα συμφέροντα των εργαζομένων, αλλά για να κατεδαφίσουν δικαιώματα. 
 
Το σχέδιο, προφανώς, είναι συνολικό. Διευκολύνεται και ο επιχειρηματίας που θα αγοράσει κρατική επιχείρηση να βρει διαλυμένες εργασιακές σχέσεις και χαμηλές αμοιβές.Η αποδόμηση του δημόσιου τομέα και οι ιδιωτικοποιήσεις θα ωφελήσουν τους αγοραστές και γιατί οι εργαζόμενοι στις πρώην ΔΕΚΟ υφίστανται διπλό πλήγμα. Πρώτα από τη συντελούμενη υποβάθμιση ως εργαζόμενοι του Δημοσίου, και στη συνέχεια εντασσόμενοι στον ιδιωτικό τομέα με όρους διευρυμένης απορρύθμισης. Επίσης τα μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα διευκολύνονται και από το κλείσιμο των εκατοντάδων χιλιάδων μικρών επιχειρήσεων στο πλαίσιο της περαιτέρω συγκέντρωσης και συγκεντροποίησης του κεφαλαίου.
 απο την ΕΠΟΧΗ

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΡΟΕΣ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ο ΡΟΛΟΣ ΚΑΙ Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ

ΕΡΓΟΔΟΣΙΑ ΚΑΙ ΑΠΕΡΓΟΣΠΑΣΤΕΣ ΧΤΥΠΟΥΝ ΤΟΥΣ ΑΠΕΡΓΟΥΣ ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΟΥΣ!

ΦΩΤΙΑ ΣΤΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ! ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ 40% Η ΤΙΜΗ ΤΟΥ!